Gij zult niet op de stoep fietsen

Op een fietspad wordt gefietst, op de de stoep gelopen. De een is herkenbaar aan de roze-rode kleur, de ander aan de kenmerkende grijze stoeptegel. Het lijkt allemaal zo eenvoudig. Maar wat te doen als het onderscheid opeens niet zo duidelijk meer is? Bij Centraal Station Utrecht trof ik zo’n fietspad. Omdat het station al jarenlang verbouwd wordt, wijzigt ook de verkeerssituatie in het gebied regelmatig. In dit geval moest de stoep een beetje inleveren om er een deel van het fietspad overheen te schuiven. Een deel van de grijze stoeptegels zijn ineens roze-rood. Op zich niets nieuws onder de zon, het gebeurt vaker, maar dan bestaat hetIMG_20150422_165058 gehele fietspad uit deze roze-rode stoeptegels. Nu dat niet zo is gebeurt er iets interessants: fietsers op tweeledige helft van het fietspad volgen het asfalt. Naar mate het stukje asfalt smaller wordt ten opzichte van de geverfde tegels, fietst men liever op de verkeerde weghelft dan op de stoep, hoe goed deze stoep zich ook heeft weten te vermommen als fietspad. Uiteraard geldt dit niet voor iedereen, maar het valt me iedere keer op dat het wel geldt voor de meerderheid van de fietsers op dit veelgebruikte fietspad.
Dit is precies het soort situatie dat mijn interesse wekt. Er zijn duidelijke regels, maar de uiterlijke kenmerken waaraan de regels kunnen worden afgelezen stroken niet helemaal met hoe we deze gewend zijn. Blijkbaar beïnvloedt dit ons gedrag dermate dat we in een fractie van een seconde kiezen hoe we de situatie interpreteren en daarnaar handelen. Dit handelen is alleen niet in overeenstemming met wat degenen die de situatie vormgaven bedoelden. Bij dit fietspad is het nog enigszins duidelijk dat er iets niet helemaal klopt, maar het waarschijnlijk veel vaker zo dat het helemaal niet zo helder is dat de regels afwijken van wat we gewend zijn. Wat zegt dat over ons? We zijn blijkbaar in staat om in openbare ruimtes waar bepaalde afspraken gelden, deze steeds opnieuw te wegen en te verbinden aan een handeling. Of hierin nu wordt vastgehouden aan de oude, bekende situatie of de mogelijkheid om je de nieuwe situatie eigen te maken is niet het meest van belang. Het gaat erom dat het duidelijk wordt dat we allemaal continu handelen naar aanleiding van een gegeven set regels en daarin meer potentieel hebben om deze zelf te bespelen dan vaak wordt gedacht. Hoe maak je mensen daarvan bewust en activeer je deze bijzondere capaciteit? Dat is nu precies iets waarvan ik het antwoord in de kunst verwacht te vinden.

Geef een reactie

Your email address will not be published. Required fields are marked *