Participeer je voor jezelf?

Op 23 september werd in het Centraal Museum het symposium ‘The Museum as a Workshop’ georganiseerd. Meerdere museumdirecteurs en andere betrokkenen presenteerden hun visie op de mogelijkheden voor participatie in het museum en van het museum als instelling zelf. De bezoekers, kunstenaars en het personeel van het museum zou een actievere en meer gelijkwaardige rol kunnen hebben in wat er in het museum te zien, maar vooral ook te doen is.
Deel van het symposium was een workshop in twee delen door het Israëlische collectief Barbur. Hierbij maakte het publiek iets dat later werd bestempeld als talisman en bracht deze vervolgens in processie naar het museum om het daar achter te laten. Er werd medegedeeld dat deze voorwerpen en de processie nu onderdeel zijn van de collectie van het museum. Gedurende de voordrachten van de sprekers kwam daarnaast de vraag naar voren wat het – participerende – museum zou moeten verzamelen. Foto’s van de activiteiten? De resultaten wanneer er al participerend iets gemaakt wordt?
Ik vroeg me gedurende dag in toenemende mate af hoe het dan eigenlijk met de eigendom van deze activiteiten zou zitten. Wanneer je deelneemt aan participerende activiteiten in het museum, maakt dit je dan mede-eigenaar van dit proces en de daaruit voortvloeiende resultaten? Door deze resultaten op te nemen in de collectie lijkt het antwoord op deze vraag in het geval van het symposium in Utrecht een duidelijk ‘nee’. Het wordt binnengehaald in de systematiek van het museum en verwint daarmee uit de handen van haar scheppers. Net zoals dat bij kunstwerken gaat overigens. Bovendien is de eigendom ook problematisch doordat je wordt gevraagd deel te nemen aan een experiment, de uitkomst van de participatie is immers open-ended. Toch zijn de grenzen waarbinnen dit experiment zich afspeelt door een ander bepaald en heb je als participant weinig tot geen zeggenschap over het oprekken of zelfs doorbreken van deze grenzen. Als je vindt dat het experiment heeft gefaald, zou je dat in het resultaat moeten kunnen communiceren. Of je zou jezelf moeten kunnen terugtrekken als eigenaar van de uitkomsten. Wanneer dit echter wordt opgenomen in de collectie van een museum heb je geen podium meer om dit te doen.
Wat mij betreft zou het aspect van eigendom dan ook een groter aandeel mogen krijgen wanneer de mogelijkheden tot participatie in instellingen als musea worden besproken.

Geef een reactie

Your email address will not be published. Required fields are marked *